"Wat als..." de hamvraag

Het was een geanimeerde dag geweest, met heel wat stappen op de teller, serieuze en minder serieuze gesprekken met de leerlingen. We waren naar de film 'Rebel' gaan kijken in de bioscoop, iets wat mijn moederhart niet echt aankon. Ik heb geen klein beetje gesnotterd toen ik mezelf verplaatste in de rol van de moeder die haar beide zonen kwijtraakt en hoe ver ze gaat om haar jongste zoon terug te halen.

Slik, slik. Ik moest mezelf vermannen, want de meeste leerlingen gingen niet al te matuur om met het verhaal en wat ze net hadden gezien.

Aan het einde van de dag, die voor mij lang genoeg had geduurd, zat ik met mijn collega's op de trein naar huis toe, het gerumoer van de leerlingen rond ons, het ruis van de trein op de achtergrond. Zoals elk groepje leerkrachten praatten we over onze leerlingen, welke impact de film op hun zou gehad hebben, wie ruzie had, wie het moeilijk had.

"Eigenlijk zouden er meer psychologen op school moeten zijn," zei ik.
"Ja, maar dat is niet te doen. Je hebt gelijk, maar dan moeten we een school voor buitengewoon onderwijs worden."
Mijn collega bedoelde het niet slecht. Hij had gelijk, dacht ik. Een gedachte waardoor ik ook meteen weer de mond werd gesnoerd. 

Toch wil ik daar nu, met respect, niet mee akkoord gaan. Het is niet omdat er op een gewone school gewoonlijk geen psychologen aanwezig zijn, dat het niet kan genormaliseerd worden naar de toekomst toe. Een mentaal gezonde generatie van de toekomst is toch ultrabelangrijk?

Ik krijg het vaak te horen. Zo zei iemand tegen mij: "het is niet de taak van het onderwijs, maar van de ouders om hun kinderen op te voeden." Akkoord, maar heel wat mensen zijn zich niet bewust van, laat ons zeggen, hun generationele trauma's omdat ze het van thuis nooit hebben meegekregen om daar kritisch naar te kijken. Heel wat mensen herhalen wat ze zien. Laat dat nu net het probleem van heel wat mensen zijn.

Deze week hoorde ik nog in de lerarenkamer "als school kan je daar niet veel tegen doen."
"Nee, maar toch denk ik dat we ook beter kunnen," antwoordde ik, in een poging het gesprek open te trekken. Naast de gewoonlijke gebreken - overbevraagde leerlingenbegeleiding, een inefficiënte werking van het CLB, het blinde beleid van onze geliefde minister van onderwijs - kunnen we ook eens outside the box denken. Want, wat als we 'het normaal' eens echt gaan bekijken en ontleden en beseffen dat hoe we leven toch niet zo gezond is - voor de mensheid of de planeet. Zouden we blijven doordraaien zoals we bezig zijn?

Stel dat we het onderwijs hervormen zodat de toekomstige generaties veerkrachtig, kritisch en vooral gezond van de schoolbanken komen... Niet schoolmoe, sceptisch of depressief. Stel dat het grootste deel van de schoolverlaters voelt dat ze de vaardigheden hebben om te leren en blijven leren, dat ze steeds hongerig zijn om nieuwe horizonten te verkennen, dat ze weten hoe ze moeilijke tijden kunnen doorstaan... Stel dat ze begrijpen wat gezonde menselijke interacties zijn en door toxisch gedrag heen kunnen kijken... 

Zouden ze dan nog steeds kwakzalvers en narcisten verkiezen als hun leiders? Zouden ze aanvaarden dat hun maatschappij materialistisch is ingesteld en niet al te veel geeft om de gewone burger en zijn kinderen?

Zou de wereld er stilaan beter beginnen uitzien?

"Stel nu..."
"Wat als..."
De vraag waarmee de ideeën voor de beste verhalen starten, heb ik geleerd op mijn Erasmus-uitwisseling, jaren geleden. Het is de vraag van dichters en wetenschappers, van kinderen en dromers, van uitvinders en toekomstschrijvers.